Uwaga! Tekst zdradza pewne elementy fabuły. Michael Haneke, austriacki mistrz ekranowego uczuciowego chłodu i behawiorystycznej wiwisekcji kompleksów własnego narodu (co łączy go m.in. z Elfriede Jelinek, której „Pianistkę” przed dziesięciu laty zekranizował), tym razem ożywia na ekranie świat jak ze starej fotografii. Szumiące łany zbóż, doskonale zsynchronizowani robotnicy przy żniwach, śnieżne koronki na drzewach – [...]

O Benicie Mussolinim słyszeli niemal wszyscy, o Idzie Dalser nie wie prawie nikt. Il Duce udało się osiągnąć swój cel – usunął sprzed oczu świata swego syna, Benita Albina, i jego matkę, prawdopodobnie swoją pierwszą żonę (aktu ślubu nigdy nie odnaleziono, ale dokumenty mogły po prostu zostać zniszczone). Historię Idy odgrzebał dopiero włoski dziennikarz, Marco Zeni, którego książką zainteresował się z kolei Marco Bellocchio [...]

„Piękna, lecz pusta wydmuszka”, „wybujały melodramatyzm fabuły”, „nieznośny patos zakończenia” – to tylko niektóre z zarzutów, jakimi po premierze obdarzono „Tetro”, najnowszy film zagubionego mistrza, Francisa Forda Coppoli. Większość recenzentów jest zgodna – docenia formę, jednocześnie odrzucając treść. Moim zdaniem nie mają racji, bo obie płaszczyzny idealnie i w przemyślany sposób ze sobą współgrają. Czuje [...]

W 1975 roku dwaj wybitni amerykańscy dokumentaliści, bracia David i Albert Mayslesowie, przenieśli na ekran ciekawą historię – okazało się, że w zrujnowanej rezydencji pod Nowym Jorkiem, wówczas przypominającej nawiedzony dom rodem z horroru, w towarzystwie miliardów pcheł, dziesiątek kotów, szczurów i szopów, bez wody i elektryczności od kilku dekad żyją dwie bliskie kuzynki Jacqueline [...]

„Złego porucznika” z Harveyem Keitelem nie widziałem, więc można powiedzieć, że jestem w tej samej sytuacji co (rzekomo) Werner Herzog, który stwierdził, że nawet nie wie, kto to jest Abel Ferrara. To tak tytułem wstępu, choć obraz niemieckiego reżysera tak czy siak egzystuje we własnym świecie. W świecie, w którym kryminał nie jest tym, czym się wydaje. Niełatwo zdecydować, z której strony w ogóle ugryźć ten film [...]

O tragedii wojny i ludobójstwa można opowiedzieć w kinie na wiele sposobów: oskarżycielsko, spektakularnie, refleksyjnie, dokumentalnie. Można też zrobić to tak, jak belgijski operator Philippe Van Leuw w swym reżyserskim debiucie, „Dzień, w którym Bóg odszedł” – najbardziej kameralnie, indywidualnie i, mimo absolutnego braku komentarza, emocjonalnie, jak to możliwe. Jacqueline to młoda Tutsi, matka dwojga [...]

Po seansie „The White Stripes: pod zorzą polarną” przez dłuższy czas zastanawiałem się, co tak naprawdę obejrzałem. The White Stripes, duet, który zdobył sławę na początku pierwszej dekady wieku jako ważny reprezentant odrodzonego „rocka garażowego”, to osobliwy zespół – wiemy o tym od lat: ekspresyjny, charyzmatyczny, kipiący twórczą energią Jack White, z szaleńczym przejęciem szarpiący [...]

Fanny Brawne lubi szyć, kocha stroje i taniec. Jest pełna życia, uosabia zdrowie i witalność. Mocno, obiema nogami, stąpa po ziemi. John Keats, dziś słynny angielski poeta romantyczny, wtedy ubogi nieudacznik o chłopięcym wdzięku, egzystuje jakby na granicy dwóch światów – fizycznie przebywa tu, na ziemi, ale duchowo błądzi w lirycznej i mglistej romantyczno-cmentarnej krainie [...]

Plakaty obwieszczają: „Tak śmiesznego filmu Allena jeszcze nie było”. Tere fere! Znamy te numery fachowców od marketingu. Wszystko zawsze jest „naj” i po raz pierwszy, i musisz to mieć, zobaczyć, spróbować, bo jesteś tego wart(a). Po co tak się wysilają ci spece od wysokiej sprzedaży? Allen zawsze jest wart zobaczenia, to się wie, a maluczcy, którzy czynią pierwsze kroki […]
 

Uwaga! Tekst może zawierać spoilery! Amerykańskie remaki zagranicznych filmów to ekranowe zjawisko, którego z pewnością nie lubi żaden szanujący się miłośnik kina. Po co bowiem jeszcze raz kręcić to, co już wcześniej zostało nakręcone i to nierzadko z dobrym skutkiem? Po co poprawiać lepsze, szczególnie że z zasady remake’owi trudno jest przebić jakością oryginał? Po [...]

Kino to ciekawy wynalazek. Oddzieleni od przedstawianego świata bezpieczną ścianą ekranu, możemy bezkarnie odwiedzać miejsca, których inaczej nie mielibyśmy szans zobaczyć, możemy też przyglądać się życiu ludzi, których na naszej drodze raczej byśmy nie spotkali. Kino to nie tylko wynalazek ciekawy, ale także czasami diabelsko przewrotny – potrafi tak sugestywnie wciągnąć w swą grę iluzji, [...]

Motto ze „Statku pijanego” Artura Rimbauda, gdzie motyw wędrówki stanowi metaforę ludzkiego życia, w czytelny sposób podpowiada, iż klucza do najnowszego filmu Jima Jarmuscha należy szukać w symbolizmie, a więc to, co zobaczymy na ekranie, będzie nie tyle historią, co rodzajem szyfru do odczytania, ekranową łamigłówką, którą powinniśmy starać się rozwiązać. Może zresztą nie tyle [...]

Z niektórymi filmami jest jak z karcianą grą w 3-5-8. Gracz ma do dyspozycji aż 16 kart, ale po pierwszych pięciu musi ocenić całą rękę, wybrać kolor i zdecydować, czy ma szanse cokolwiek ugrać. Rozpoczynając oglądanie filmu, staram się do niego nie uprzedzać. W praktyce jednak często tych 5 pierwszych minut w zupełności wystarczy, by stwierdzić, że to nie będzie mi się podobało[...]

W 1749 r. członkowie akademii w Dijon zadali pytanie: Czy odrodzenie sztuk i nauk przyczyniło się do poprawy obyczajów? Jan Jakub Rousseau odpowiedział na nie przecząco, zyskując sobie uznanie i ważne miejsce w historii filozofii. Oświeceniowy myśliciel przeciwstawił współczesnej mu cywilizacji ideał człowieka żyjącego w jedności z naturą i wolnego od kulturowej tresury. James Cameron [...]

Kto się interesuje corocznym wyścigiem o złotego rycerza, ten zapewne pamięta, że w roku 2003 dominowało w nim „Chicago” z 12 nominacjami, które zakończyły się zgarnięciem sześciu statuetek, w tym za najlepszy film. O tym, czy słusznie, można by dyskutować. W moim prywatnym rankingu plasuje się w ścisłej czołówce ulubionych musicali i regularnie doń wracam […]
 

Czy wiecie, że niewiele brakowało, by w zeszłym roku świat obchodził czterdziestą rocznicę słynnego festiwalu w Wallkill, nie w Woodstock? Tam bowiem, o kilkadziesiąt mil od Bethel w stanie Nowy Jork, miały pierwotnie odbyć się trzy dni muzyki, pokoju i miłości, legendarne dziś wydarzenie, które stało się jednocześnie ukoronowaniem i symbolem hipisowskiej kontrkultury, żywym znakiem [...]

Nie będę udawał, że wiem, o czym są „The Limits of Control”, jeśli w ogóle są o czymś. Powiedzmy sobie to szczerze na samym początku, żeby nie było nieporozumień. Jim Jarmusch po długiej przerwie idzie na całość w nieopowiadaniu, niedzianiu się, niemówieniu. I trudno jednoznacznie stwierdzić, na ile bombarduje widza megatoną pretensjonalności, a na ile robi go w konia. Ja uznałem, że nie warto dociekać.

Przypominam sobie, z jaki zachwytem zostałem przeniesiony w abstrakcyjny świat Terry’ego Gilliama, kiedy na początku lat dziewięćdziesiątych zetknąłem się z „Przygodami Barona Munchausena”. Tę charakterystyczną wizję okraszoną dozą magii natychmiast uzupełniłem o kolejne wyraziste obrazy: „Brazil”, a potem „Fisher King”. Być może Gilliam jest bardziej znany szerokiej publiczności jako ten, kto przeniósł na duży ekran [...]

Na nowy film Guya Ritchiego nie czekałem z niecierpliwością. Przefajnowany zwiastun zapowiadał bardzo małą zawartość Sherlocka w Sherlocku – i chociaż z jednej strony jestem zwolennikiem definiowania na nowo klasycznych postaci, a z drugiej nie należę do oddanych wielbicieli detektywa z Baker Street, którym zależałoby na bezwzględnym szacunku wobec oryginału, to jednak zapowiedzi „Sherlocka Holmesa” [...]

Historia legendarnego koncertu w Woodstock jest z pewnością doskonałym materiałem na film. O tym wydarzeniu muzycznym napisano i powiedziano już bardzo wiele – czegokolwiek by nie sądzić, zdecydowanie skierowało ono kulturę popularną na inny tor. Tym razem po temat pamiętnego muzycznego festiwalu sięgnął Ang Lee, czyli reżyserska ekstraklasa, zdobywca Oskara za „Tajemnice Brokeback Mountain [...]

To nie jest miłosna historia. To historia o miłości. To jedne z pierwszych słów, jakie padają z ekranu. Pozornie niewielka różnica, a jednak jakże ogromna, gdy się zastanowić, co może się kryć za obydwoma pojęciami. Inna sprawa, na ile wierzymy w taką deklarację we współczesnym kinie. Wszakże niejeden już raz podobne słowa okazywały się być półprawdami. Uspokajam więc już na wstępie: to naprawdę nie jest miłosna historia. [...]

Co prawda jeśli chodzi o najpopularniejszą odmianę nieumarłych w dzisiejszej popkulturze, to dziś absolutny prym wiodą wampiry, ale zombie w gruncie rzeczy też nie mogą narzekać na brak wzięcia. Na szczęście, z uwagi na zgniłe cielsko i nieatrakcyjny temperament, nie zagraża im zastąpienie romantycznych krwiopijców w roli nowych ulubieńców gimnazjalistek, a co za tym idzie, [...]

W świecie Środonia i Dziabasów – podobnie jak w rzeczywistości, w której żyją rosyjscy bohaterowie „Ładunku 200” – „nie ma Boga”. Jest za to partia, równie wszechmocna, także widząca i kontrolująca wszystko. Jej przedstawiciele, ważne szychy „z centrali” potrafią znaleźć haczyk na każdego niepokornego – w odpowiednim momencie wyciągną kompromitujące zdjęcie, znajdą dowody, przypomną stare [...]

Gdybym usłyszał o planach przeniesienia uniwersum G.I.JOE na duży ekran w wieku lat dziesięciu, najprawdopodobniej byłbym zachwycony. Słysząc o tym, gdy miałem lat dwadzieścia parę, nie wiedziałem, co jest bardziej adekwatne: śmiech, zażenowanie czy obojętność. Ten projekt wzbudzał we mnie jedynie nadzieję, że okaże się produkcją tak złą, że aż dobrą. Wiadomo: procenty na stole, [...]

Napisy początkowe, czcionka jak z „Kanału” Andrzeja Wajdy, klasycznego filmu o polskiej narodowej martyrologii. To jednak tylko fałszywy trop, element gry z konwencją. Borys Lankosz, młody, zdolny i odważny reżyser, doskonale czuje kino. Mało tego, nie boi się mówić własnym głosem i brawurowo rozprawia się zarówno ze schematami narodowego cierpiętnictwa, jak i – równie polską – niechęcią do kina gatunków. Jego opowieść to taki prawdziwy [...]

Niełatwa jest dola debiutującego reżysera. Z ubogim bagażem zawodowych doświadczeń, niepewnością względem obranej przez siebie drogi i stosem obaw przed finalnym spotkaniem z krwiożerczymi recenzentami debiutant musi podjąć ryzyko. Karierę może więc rozpocząć na przykład od mocnego tematu, aby psychicznie wyczerpać widzów. Może też spędzić długie miesiące na kompletowaniu wybitnej obsady i pozyskiwaniu funduszy na [...]

Wampiry są trendy. Odkąd „Zmierzch” stał się nowym „Harrym Potterem”, choć przeznaczonym dla młodzieży o nieco bardziej podkrążonych oczach, motyw zębatego krwiopijcy znów jest atrakcyjny dla popkultury. Nie ulega wątpliwości, że cykl książkowy Stephanie Meyer, którego stopniowa ekranizacja zaczęła się przed rokiem, wyrządził wampirom dużą krzywdę – z pewnością nie tylko ja mam ich już [...]

Lubię filmy, które bawią się oczekiwaniami widza. Sztuka to wielce niebezpieczna, przypominająca stąpanie po kruchym lodzie, bo bardzo łatwo przedobrzyć i sprawić, że odbiorca poczuje się jakby potraktowano go środkowym palcem bądź jak naiwniak, który łyknął marketingowy szwindel. Zazwyczaj proces „urabiania” widza zaczyna się już na etapie promocji,  gdy unika się zdradzenia istotnego zwrotu fabularnego, [...]

Okrutny, brutalny, wstrząsający (część osób wyszła z sali w trakcie seansu) – „White Lightnin’” to prawdziwy film z gatunku tych, o których możemy powiedzieć, że stanowią ekstremalne przeżycie. Wszystkie „Piły” i „Hostele” mogą się schować przy mrocznej, ponurej – i przede wszystkim autentycznej – historii Jesco White’a, „tańczącego przestępcy” z Appalachów w Zachodniej Wirginii. Tak, [...]

Debiutanckie dzieło Marca Webba to… nie jest film miłosny. Przynajmniej tak już w pierwszej minucie oznajmia narrator. (Polski tytuł można by zatem uznać za mylący, ale z drugiej strony oryginalny jest niestety nieprzetłumaczalny). Cały żart polega na tym, że widz i tak nie chce uwierzyć. W zasadzie nie wierzy w to od początku do końca i dopiero po seansie nachodzi go refleksja: w gruncie rzeczy faktycznie chodzi tu o coś innego, a różnica między filmem [...]

Nie będzie w tym przesady, jeśli powiem, że ostatnio równie wyjątkowo czułem się przed seansem „Mrocznego rycerza”– wielomiesięczne oczekiwanie wreszcie się skończyło. „Moon” w reżyserii debiutanta Duncana Jonesa miał być panaceum na „transformerozę”, która toczy współczesne science fiction. Czy niezależny brytyjski film za pięć milionów dolarów potrafił sprostać tak wygórowanym wymaganiom? [...]

„Najszczęśliwsza dziewczyna na świecie” to fabularny debiut trzydziestodwuletniego rumuńskiego reżysera Radu Jude, autora ponad 100 filmów reklamowych. Tym razem młody twórca sięga pod podszewkę telewizyjnej reklamy, obnażając przed widzem jej mało skomplikowane i prymitywne mechanizmy, które można streścić jednym krótkim acz treściwym słowem: kasa. Stają się one punktem wyjścia do ukazania podrzędnego miejsca nie tylko [...]

„Głodne duchy” to reżyserski debiut Michaela Imperioli, aktora znanego przede wszystkim z „Rodziny Soprano”. Zgodnie z popularną ostatnimi czasy formułą splatają się tu ze sobą historie kilku bohaterów, niczym tytułowe głodne duchy błądzących po nocnym Nowym Jorku – po omacku i bez wprawy poszukujących szczęścia, spełnienia, miłości i przyjaźni, a może po prostu spokoju i [...]

Po alkoholu robi się naprawdę durne rzeczy. Do takiej prostej konstatacji prędzej czy później każdy dochodzi. Pół biedy, gdy zdobywamy takową wiedzę na podstawie obserwacji zachowań innych. Gorzej, gdy opieramy ją na własnych doświadczeniach. W tym pierwszym przypadku mamy temat do żartów przez kilka tygodni, w tym drugim sami stajemy się ich bohaterami. Najbezpieczniej jest [...]

W dzisiejszych czasach o interesujące, niegłupie i przemyślane filmy science-fiction równie trudno jak o zabawne komedie na poziomie. Na szczęście ostatnio zaczęło się to zmieniać i w obydwu gatunkach filmowych pojawiło się kilka tytułów zdecydowanie podnoszących na duchu wymagających widzów. Wprawdzie wciąż dominują debilne wodotryski pikseli w stylu Transformers, odgrzewane kotlety szargające dobre imię klasycznych [...]

Choć od czterech lat Peter Jackson głównie wypoczywa, od czasu do czasu zerkając na scenariusz “Hobbita”, jego nazwisko ciągle jest synonimem dobrego widowiska, reklamą wystarczającą do wypromowania dowolnej produkcji. Wystarczyło wynaleźć oryginalną 6-minutową krótkometrażówkę, wspomóc jej twórcę sumą wystarczającą do nakręcenia pełnowymiarowego dzieła i podpisać się pod całością, by dość skromny film, kręcony poza […]
 

Druga część „Terminatora” to dla mnie absolutna klasyka. Film doskonale łączy świetne sceny akcji oraz rewolucyjne wówczas efekty z niezłym scenariuszem i dramatem rozpisanym na cztery osoby. Powstał w 1991 roku, a wciąż uchodzi za wzór niedościgniony z wielu względów. Co najważniejsze – ludzie ciągle go wspominają. O najnowszej części za osiemnaście lat nie będzie [...]

Powiedzmy to na wstępie: Sacha Baron Cohen się przeliczył. Nie da się dwukrotnie sprzedać widzom tego samego filmu – zwłaszcza kiedy powtórka to marne popłuczyny pierwszej wersji. Rewelacyjnie dowcipne hasło promujące nową produkcję nieobliczalnego komika brzmiało: „Borat was so 2006”. Zdanie jakby wprost wyjęte z ust zniewieściałego austriackiego prezentera programu o modzie, bardziej homoseksualnego niż [...]

Dżoni ma dwadzieścia parę lat. Do wojska trafił dlatego, że nie znalazł lepszej pracy. Po porannej pobudce jego oddział wsiada do autobusu i zostaje wywieziony na cichą, spokojną farmę. Słońce praży. Żołnierze czekają. Nie wiedzą, po co tam są. Siedzą. Spacerują. Palą papierosy. Ciężarówki zaczynają zwozić jeńców. Dowódca demonstruje podwładnym, jak wykonywać egzekucję. Dżoni jako [...]

„Wosk pszczeli” to już trzeci film Andrew Bujalskiego, który ma okazję obejrzeć nowohoryzontowa publiczność – po wyświetlanych w poprzednich latach „Funny Ha Ha” i „Z wzajemnością”. Amerykański twórca reprezentuje specyficzny nurt kina niezależnego ochrzczony za Oceanem mianem „mumblecore”. Niskobudżetowe produkcje opierają się na półimprowizowanych, naturalnie nieskładnych mamrotanych dialogach i mają formę „wycinków z życia”, pozbawionych [...]

Jak zdefiniować kwintesencję współczesnego skandynawskiego kina? Atmosfera komediodramatu, nieśpieszne tempo, kilka kropel absurdu, a czasem groteski, zwyczajni, często fajtłapowaci bohaterowie, ciepły (nawet pomimo mrozów panujących na ekranie), choć surrealistyczny klimat. Te cechy określają również „Białe szaleństwo” (choć trafniejszym polskim tytułem byłoby „Na północ”) w reżyserii Rune Denstad Langlo. Bohater – ospały, apatyczny Jomar, były narciarz [...]

Samą czołówką filmu – ciągiem czarnych plansz z białymi napisami, wyświetlanych przy całkowitej ciszy – Michael Hanneke zapowiada chłodne, beznamiętne (w każdym razie pozornie) kino, które niemało wymaga od widza. Wyprane z kontrastu, czarno-białe zdjęcia już na starcie potęgują to wrażenie. Rzeczywiście, „Biała wstążka” to wiwisekcja społeczeństwa, w którym totalitaryzm zaczyna się od mikrokosmosu – [...]

Michael Mann to niewątpliwie twórca konsekwentnie podążający własną drogą. Umizgiwanie się do multipleksowej widowni nigdy nie było jego mocną stroną, co bynajmniej nie oznacza, że jest on kolejnym reżyserem egzystującym w obiegu festiwalowych pokazów. Co to, to nie. Mann preferuje sensację, czyli – z perspektywy miłośnika kina „ambitnego” – rzecz niższego sortu. Co gorsza, w jego [...]

Wychodząc z seansu „Transformers: Zemsta upadłych”, miałem wrażenie, że oto obejrzałem film całkowicie kuloodporny. Z jednej strony bez zastanowienia można by rozpocząć długą litanię szyderstw i krytycznych uwag, ale… po co? Cóż to da, że opowiem o szczątkowej fabule, braku dramaturgii, dłużyznach, niewyszukanym humorze, a nawet rozczarowujących (choć przecież z technicznego punktu widzenia pozornie bajecznych) [...]

Słowo „horror” pojawiające się w klasyfikacji gatunkowej jest tu dość mylące – moim zdaniem nie ma w tym filmie niczego nadprzyrodzonego, choć oczywiście jest groza. Groza przytłaczająca, tak gęsta, że niemal można kroić ją nożem, jednak nie metafizyczna, tylko psychologiczna, wynikająca z von Trierowskiej koncepcji ludzkiej kondycji oraz praw i mechanizmów rządzących międzyludzkimi interakcjami (może [...]

Niecałe trzy lata temu Xawery Żuławski swoim autorskim „Chaosem” dał się już poznać jako całkiem dobrze rokujący reżyser. Teraz, „Wojną polsko-ruską”, udowodnił, że jest reżyserem nadzwyczajnym, z tak zwaną „wizją” – przenieść bowiem na ekran tak niezwykłą opowieść, chaotyczną jak życie jej bohaterów, i uczynić z niej tak zgrabnie ułożony film, a na dodatek komedię (no… może komediodramat) to naprawdę sztuka [...]

Efektownej „łupanki” w kosmosie, takiej z laserami, pojedynkami kolorowych statków kosmicznych i śmiesznymi ufoludkami za ich sterami nie dane nam było oglądać w kinie od czasu premiery „Zemsty Sithów”. Nie dziwi więc rozgłos i optymistyczne przyjęcie nowego „Star Treka” zarówno przez widownię jak i krytykę. Czy aby na pewno jest jednak czym się zachwycać…? [...]

Koralina Jones, jedenastoletnia, rezolutna, niebieskowłosa dziewczynka, właśnie przeprowadziła się z rodzicami do nowego mieszkania. Zwiedzając je, odkrywa, że jest w nim czternaście drzwi, ale tylko trzynaście z nich się otwiera. Te ostatnie, znacznie mniejsze od normalnych, są zamknięte, jednak matka dziewczynki ma do nich dziwny klucz z guzikiem. Okazuje się, że za drzwiami jest ściana [...]