Arcydzieło czy pretensjonalny banał? Genialny traktat metafizyczny z niezwykłymi zdjęciami Emmanuela Lubezkiego, czy ekranowa grafomania nakreślona pięknym charakterem pisma? „Drzewo życia” Terrence Malicka nagrodzone tegoroczną canneńską Złotą Palmą podzieliło krytyków i widzów, zyskując oceny skrajne, z pewnością dlatego, że nie jest to kino dla wszystkich. Szczątkowa fabuła wypełniona długimi, kontemplacyjnymi ujęciami [...]

Lojalnie ostrzegam – osoby żywiące awersję do współczesnego kina polskiego spod znaku „czarnego realizmu społecznego” w stylu „Placu Zbawiciela” niech się od „Matki Teresy od kotów” trzymają z daleka. Z ekranu wprost wylewa się depresyjna aura zagraconego, ciemnego mieszkania naznaczonego piętnem rozkładu. Reżyserski debiut Pawła Sali trudno polubić. „Matka Teresa od kotów” odpycha przygnębiającą atmosferą [...]

W 1749 r. członkowie akademii w Dijon zadali pytanie: Czy odrodzenie sztuk i nauk przyczyniło się do poprawy obyczajów? Jan Jakub Rousseau odpowiedział na nie przecząco, zyskując sobie uznanie i ważne miejsce w historii filozofii. Oświeceniowy myśliciel przeciwstawił współczesnej mu cywilizacji ideał człowieka żyjącego w jedności z naturą i wolnego od kulturowej tresury. James Cameron [...]

Dzieciństwo nie zawsze jest słodkie tak jak chciałby tego znany stereotyp. Znacznie częściej bywa dramatyczne, a nawet traumatyczne, a wspomnienia, przed którymi nie można się obronić, stają się rodzajem niezasłużonego, lecz niemożliwego do odrzucenia brzemienia – wyciskają trwałe piętno na ludzkim umyśle. Czasami zresztą można je twórczo wykorzystać i przetransponować w materię sztuki, jak zrobił [...]

Czytaj pierwszą część analizy… Jak powszechnie wiadomo, Darren Aronofsky miał spore problemy z ukończeniem swojego czwartego filmu ze względu na bezlitosne cięcia budżetowe ze strony producentów powątpiewających w sukces komercyjny. W pewnym momencie – i to już jest fakt mniej znany – studio 20th Century Fox zrezygnowało nawet z pracy nad „Źródłem”, a ukończona została [...]

„Źródło” jest opowieścią, która przypomina labirynt. Istnieje wiele nitek mogących przeprowadzić widza przez tę tajemniczą konstrukcję. Każda doprowadzi nas do celu, choć za każdym razem będzie to nieco inna opowieść. Dlatego „Źródło” jest tak fascynującym obrazem – otwiera przed odbiorcą wiele możliwości interpretacji. Darren Aronofsky rozsypuje przed widzem elementy misternej układanki, którą tworzą trzy wątki – trzy opowieści, splecione ze sobą na różnych poziomach, i będące w istocie jedną historią.

Siostra od świętego Alojzego, grana przez Meryl Streep, jest kostyczna, surowa i nieprzyjemna. Jej zimny wzrok sprawia, że zastraszonym uczniom po plecach przebiega dreszcz. Przypomina biurokratyczną księgową Pana Boga – w jej rozumieniu świata, człowieka i nakazów wiary nie mieści się coś takiego jak czynnik ludzki. Liczą się tylko zasady i reguły. Nie dość, że niestrudzenie stoi na straży starannego ich przestrzegania [...]

Czołówka – lekko kołysze się ciężka, aksamitna zasłona w kolorze blue. Na jej tle pojawiają się kolejne napisy, towarzyszy im spokojna, tajemnicza muzyka, która jest jak zaproszenie do niezwykłego, osobliwego świata – jedynego w swym rodzaju uniwersum Davida Lyncha, który tym filmem rozpoczął w zasadzie swą międzynarodową karierę, wprawiając w zakłopotanie i zachwyt zarówno widzów, [...]

Słowo „horror” pojawiające się w klasyfikacji gatunkowej jest tu dość mylące – moim zdaniem nie ma w tym filmie niczego nadprzyrodzonego, choć oczywiście jest groza. Groza przytłaczająca, tak gęsta, że niemal można kroić ją nożem, jednak nie metafizyczna, tylko psychologiczna, wynikająca z von Trierowskiej koncepcji ludzkiej kondycji oraz praw i mechanizmów rządzących międzyludzkimi interakcjami (może [...]

Czego pragną schludne gospodynie domowe w swych perfekcyjnych białych domkach, dumnie królujących na jasnozielonych trawnikach? O czym marzą, gdy już wyprawią do szkoły równie idealne, zawsze grzeczne dzieci, posłusznie wpisujące się w najdoskonalszy model 2+2? Może o nowych zasłonach, zastawach stołowych, serwisach do kawy, wyprawach do miasta? Nie – śnią o aborcjach i samobójstwach, szamocząc [...]

„Czas Apokalipsy” to już klasyk kina antywojennego. Fatalistyczna wizja konfliktu w Wietnamie trwale odcisnęła swe piętno na kinematografii, zapewniając sobie poczesne miejsce w panteonie arcydzieł. Nalot na wietnamską wioskę przy dźwiękach „Cwałowania Walkirii”, bombardowanie dżungli jako swoista wizualizacja „The End” Doorsów, pamiętne słowa porucznika Kilgore’a po zrzuceniu napalmu na wrogi teren, czy też […]
 

Od dawna wiadomo, że baśnie to nie tylko magiczne, urokliwe opowieści – to także odzwierciedlenie ludzkiej podświadomości, lustrzane odbicie kompleksów, lęków, urazów i nieuświadamianych ukrytych pragnień. Natura walczy w nich z kulturą, pierwotne instynkty toczą bój z normami społecznymi. Analizą baśni zajmuje się antropologia kultury i psychoanaliza, temat ten badali m.in. Freud i Jung. Stare [...]

Już w czasie napisów początkowych zwraca uwagę brak muzyki, słychać tylko szeptaną półgłosem łacińską modlitwę, którą ksiądz Suryn odgradza się od Szatana. Bo przecież on tu jest, jest wszędzie. To On opętał mniszki z Ludynia, to z Nim trzeba będzie się zmierzyć. Nigdy nie śpi – cały czas czuwa, wciąż w pobliżu. Klasztorny kalefaktor dorzuca [...]

W Nowym Orleanie księżyc wędruje nad Bourbon Street i przegląda się w migotliwym nurcie Missisipi River, nocne kluby rozbrzmiewają jazzem, w którego niespokojnym rytmie wibruje nieukojony niepokój poszukujących dusz – i bluesem, w którym zmysłowy żar krwi przeplata się z monotonną, tęskną elegią na cześć smutku o gryzącej woni papierosowego dymu. Przez całą noc nie [...]

W nieudanych „Marzycielach” Bernardo Bertolucciego jest scena, w której Theo i Isabelle biegną po Luwrze, wykrzykując We accept you! One of us! na znak, że przyjmują amerykańskiego studenta Matthew do swego po francusku wyzwolonego libertyńskiego „stowarzyszenia” spod znaku kina i seksu. Wspomniana sekwencja stanowi czytelne nawiązanie do pewnego bardzo oryginalnego klasyka filmowej grozy i niesamowitości. Chodzi [...]

Nie od dziś wiadomo, że na amerykańskich przedmieściach zdarzają się rzeczy, o jakich nie śniło się największym filozofom. Bywają siedliskiem różnorakich psychopatów i pedofilów, nie wspominając już o niezliczonych wariantach dewiacji seksualnych. To tu Jeffrey Beaumont pewnego dnia znalazł w wilgotnej trawie ludzkie ucho, a Bill Maplewood, nobliwy psychiatra, wykorzystywał szkolnych kolegów syna. Eleganckie, schludne, [...]

Darren Aronofsky długo kazał czekać na swój trzeci pełnometrażowy film. To już sześć lat, odkąd swoją premierę miało poruszające „Requiem dla snu”, które uderzało w emocje widza z siłą młota pneumatycznego. Przez ten czas reżyser jednak nie próżnował, tylko pieczołowicie dopieszczał scenariusz kolejnego filmu, zbierając jednocześnie nań fundusze. Początkowy siedemdziesięciopięciomilionowy budżet został drastycznie obcięty po [...]

Żyjemy w świecie zdominowanym przez technologię. Maszyny, komputery i różne inne mechaniczne twory człowieka otaczają nas ze wszystkich stron, decydując często o ludzkim być albo nie być na tym świecie. Zależność ta już od wielu dekad niepokoi pisarzy i filmowców, przypisujących maszynom jak najgorsze cechy. Przeróżni ekranowi prorocy od dawna wieszczą, że pewnego dnia staną [...]

Repulsion – wstręt, a raczej odraza, czyli wstręt dojmujący, organiczny, wypływający jakby z głębi jestestwa, uczucie, które może być oznaką choroby psychicznej… Carol jest niezwykle piękna. Na jej nieskazitelnym obliczu anielska niewinność miesza się z subtelnie zaznaczonym rysem zmysłowości. Delikatna twarz otoczona jasnymi, wspaniałymi włosami – twarz, która nie wyraża żadnych uczuć, jest nieprzeniknioną zagadką [...]